Starostwo Powiatowe w Kraśniku
Al. Niepodległości 2023 – 210 Kraśnik
e-mail: sekretariat@powiatkrasnicki.pl
(081) 825 58 99
fax. (081) 825 50 52
Wydział Geodezji
Ul. Kolejowa 623-200 Kraśnik
e-mail: geodezja@powiatkrasnicki.pl
(081) 826 41 09
fax. (081) 826 41 50
Turystyka i Rekreacja » Zabytki
Najcenniejsze obiekty zabytkowe zachowały się w Kraśniku – centrum powiatu.
1. Kościół parafialny w WNMP o XV-wiecznym gotyckim rodowodzie, później przebudowany, z renesansowymi nagrobkami Tęczyńskich wykonywanymi w warsztatach znanych włoskich mistrzów, renesansowym ołtarzem głównym i XVII wiecznymi stallami. Kościół jest częścią Klasztoru Kanoników Regularnych z XV w., rozbudowanego w XVII i XVIII w.
2. Dwie Bóżnice z XVII i XIX w. z ocalałą bimą i fragmentami polichromii.
3. Barokowy kościół szpitalny św. Ducha z rokokowym wyposażeniem. Tuż obok zachował się drewniany szpital dla ubogich z XVIII w., zwany obecnie dworkiem modrzewiowym.
4. Wzgórze zamkowe z zachowanymi fosami, kryjące siedziby dawnych właścicieli miasta.
5. Rynek zbudowany w układzie czworobocznym z częściowo zachowaną zabudową sięgającą XIX w.
Na terenie powiatu zachowane najstarsze obiekty mają przeważnie charakter sakralny:
• drewniany kościół filialny o konstrukcji zrębowej, ufundowany w 1740 r. przez Jana Tomasza Morsztyna w Annopolu,
.jpg "drewniany kościół filialny o konstrukcji zrębowej, ufundowany w 1740 r. przez Jana Tomasza Morsztyna w Annopolu")
• drewniany kościół parafialny z lat 1730-48 we wsi Dzierzkowice z późnobarokowym
i rokokowym wyposażeniem wnętrza,
• drewniany kościół w Rzeczycy Księżej, ufundowany przez kanoników regularnych
z Kraśnika sięgający 1742 roku, z bogato zdobionym wnętrzem z połowy XIX w,
• kościół z drugiej połowy XVIII w. w Urzędowie z barokowym wyposażeniem wnętrza,
• drewniany kościół parafialny z 1722 w Rzeczycy Ziemiańskiej wraz z zabytkową dzwonnicą
• drewniany kościół z XVII wieku w Borowie, gm. Annopol.
• późnoklasycystyczny kościół z połowy XIX wieku w Zakrzówku,
• murowany kościół z połowy XVII w. w Wilkołazie,
• murowany kościół z 1628r. w Popkowicach (gm. Urzędów)
Ewenementem w skali kraju jest tak zwana „trójkątna” kaplica w Stróży. Murowana, późnobarokowa (z lat 1766-67) kaplica zbudowana jest na rzucie trójkąta z zaokrąglonymi narożami i kwadratową kruchtą od frontu.
Z obiektów niesakralnych warto wymienić zespół pałacowy Prażmowskich i Suchodolskich w Gościeradowie wraz z parkiem i zachowanym spichlerzem murowanym z II poł. XVIII w. W obiektach mieści się obecnie Dom Pomocy Społecznej dla osób z upośledzeniem umysłowym i ośrodek rehabilitacyjny.
Podobną funkcję pełni XVII-wieczny zespół dworsko-parkowy w Olbięcinie. W rozległym parku rosną rzadkie drzewa korkowiec amurski, grójeczniki japońskie i lipa krymska.
Parki podworskie z ciekawym, niejednokrotnie zabytkowym drzewostanem zachowały się między innymi w Moniakach, Skorczycach, Dzierzkowicach, Popkowicach, Sosnowej Woli, Wilkołazie i Stróży.
Z zabytków archeologicznych warto zobaczyć jedyne w okolicy dobrze zachowane grodzisko wczesnośredniowieczne z XVIII-IX w.- w Leszczynie koło Urzędowa oraz ślady zamczysk w Kraśniku i Dzierzkowicach .
Ciekawe obiekty kwalifikujące się do ochrony zabytkowej to stare młyny, tradycyjne obiekty mieszkalne i gospodarcze, jako przykłady zabudowy wiejskiej i małomiasteczkowej oraz kapliczki i krzyże przydrożne.
Na terenie gminy Urzędów na uwagę zasługuje sanktuarium św. Otylii w Urzędowie. Kapliczka, pochodząca z 1890 r. stanowi unikalne miejsce sakralne. Jest drewniana i skromna. Jednocześnie w swej prostocie piękna, zwłaszcza w oprawie wiodącej do niej alei lipowej z figurkami świętych i otaczających ją łąk i lasów. Wierni z okolicznych miejscowości przybywają tu, by poprzez modlitwę oczyścić swą duszę i uleczyć ciało dzięki wodzie z bijącego tu źródełka. Wiara ludu mówi, że czysta, źródlana woda koi dolegliwości oczu i gardła.
Niemymi świadkami historii są cmentarze i mogiły wojenne, poczynając od powstania styczniowego, wreszcie nagrobki na cmentarzach, w tym klasycystyczne z przełomu XVIII i XIX w.- ciekawe, stylowe przykłady małej architektury. Cmentarze wojenne z I wojny światowej zachowały się we wsi Boby (gm. Urzędów), w gm. Dzierzkowice (tzw. „Wolski Bór”) oraz w Kraśniku w okolicy stacji kolejowej. Na końcu wsi Bęczyn zachowały się dwie zbiorowe mogiły wojenne z I wojny światowej. Na cmentarzu w Blinowie znajduje się mogiła i pomnik powstańca z 1863r. Adama Remiszewskiego.
Wśród cmentarzy wyróżniają się kirkuty, upamiętniające tragiczną zagładę społeczności żydowskiej podczas II wojny światowej. Na terenie powiatu zachowały się kirkuty w Kraśniku (3), Annopolu ( w tym 12 macew z okresu międzywojennego) i Urzędowie oraz szczątkowo w Zakrzówku
Świadectwem tragicznych wydarzeń, jakie rozegrały się na naszym terenie są zbiorowe mogiły ofiar niemieckiej pacyfikacji z 1944 roku w Borowie (605 ofiar) oraz we wsi Szczecyn, gdzie z rąk okupanta faszystowskiego zginęło 216 mieszkańców.
Starostwo Powiatowe w Kraśniku Zabytki
do góry strony
